Po co ta analiza
Czym jest zasada DNSH
Zasada nie pyta, czy projekt jest zielony, tylko czy czemuś nie szkodzi. To dwie różne sprawy i mylą się nawet doświadczonym wnioskodawcom. Cały ciężar zasady mieści się w czterech angielskich słowach, z których bierze się jej skrót.
Do
Ocena patrzy na to, co przedsięwzięcie robi: na zaplanowane roboty, urządzenia i sposób eksploatacji, a deklaracje troski o środowisko nie mają w niej znaczenia.
No
To warunek zaporowy: dobrego wyniku w jednym celu nie można przenieść na inny, sześć bramek zalicza się osobno.
Significant
Tu jest sedno. Oddziaływać wolno, szkodzić w stopniu znaczącym nie. Dlatego uzasadnienie jest opisowe: pokazuje skalę i to, co ją ogranicza.
To słowo rozstrzyga najwięcej sporów
Harm
Szkody dla środowiska rozumianej osobno w każdym z sześciu celów. Każdy ma własną definicję i własny zestaw dowodów.
Polski szyk jest inny, więc słowo w słowo to się nie przekłada. W brzmieniu przepisu przedsięwzięcie ma nie wyrządzać poważnych szkód żadnemu z sześciu celów środowiskowych.
Zasada DNSH (Do No Significant Harm) wymaga, żeby działania finansowane ze środków unijnych nie szkodziły środowisku. Zgodność z nią jest warunkiem dofinansowania w programach perspektywy 2021–2027 i w Krajowym Planie Odbudowy. Analiza zgodności sprawdza przedsięwzięcie pod kątem sześciu celów środowiskowych i przygotowuje uzasadnienie do wniosku.
Skąd to wynika
- rozporządzenie (UE) 2020/852art. 9 i 17: sześć celów środowiskowych i definicja poważnej szkody
- rozporządzenie (UE) 2021/241art. 5 ust. 2: DNSH w Krajowym Planie Odbudowy
- rozporządzenie (UE) 2021/1060art. 9 ust. 4: DNSH w polityce spójności
- zawiadomienie Komisji 2021/C 58/01jak się to bada: dwie ścieżki oceny
Zestawienie opisuje stan przepisów i nie jest opinią prawną. O wymaganiach w konkretnym postępowaniu rozstrzyga jego dokumentacja.
Na czym polega analiza zgodności z zasadą DNSH?
Analiza obejmuje cztery kroki:
Rozpisanie działań
Rozpisujemy przedsięwzięcie na działania i przy każdym ustalamy, czy może mieć wpływ na środowisko.
Ocena wpływu
Oceniamy wpływ każdego działania na sześć celów: łagodzenie zmian klimatu, adaptację do nich, zasoby wodne, obieg zamknięty, zapobieganie zanieczyszczeniom oraz bioróżnorodność i ekosystemy.
Sprawdzenie zgodności
Sprawdzamy, czy żadne działanie nie wyrządza poważnej szkody żadnemu z celów, i dokumentujemy to dowodami.
Rekomendacje
Wskazujemy, co zmienić w rozwiązaniach albo organizacji robót, żeby projekt przeszedł przez każdą bramkę, i piszemy uzasadnienia do wniosku.
Krok drugi: ocena wpływu
Sześć celów środowiskowych
Cele środowiskowe nie sumują się do średniej. Każdy z nich jest osobną bramką i wystarczy jedna zamknięta, żeby zatrzymać całość. Proszę wybrać bramkę i zobaczyć, co w niej oznacza „poważna szkoda”, o co pyta ocena i czym się na to odpowiada.
Cel 1 z 6
Łagodzenie zmian klimatu
Poważna szkoda to sytuacja, w której przedsięwzięcie prowadzi do znaczących emisji gazów cieplarnianych, bezpośrednio albo przez to, czym się je zasila.
O co pyta ocena
- Skąd bierze się energia i ciepło w fazie eksploatacji i czym palimy, jeżeli palimy.
- Ile emisji powstaje na budowie, a ile przez kolejne lata użytkowania.
- Czy rozwiązanie nie zamyka drogi do niższych emisji na dwadzieścia lat naprzód.
Czym się to wykazuje
- Charakterystyka energetyczna albo audyt, jeżeli rzecz dotyczy budynku.
- Bilans i szacunek emisji dla wariantu przyjętego w projekcie.
- Opis źródła energii wraz z umowami i pozwoleniami, jeśli są wymagane.
Najczęstsze potknięcie: projekt termomodernizacji z kotłem na paliwo kopalne opisany wyłącznie oszczędnością energii, bez słowa o emisjach.
Cel 2 z 6
Adaptacja do zmian klimatu
Poważna szkoda to nasilenie niekorzystnych skutków dzisiejszego i przyszłego klimatu dla samego przedsięwzięcia albo dla ludzi, przyrody i mienia wokół niego.
O co pyta ocena
- Jakie zagrożenia dotyczą tej lokalizacji: upały, susza, nawalne deszcze, podtopienia, wiatr.
- Czy przyjęte rozwiązania te zagrożenia ograniczają, czy tylko je przeczekują.
- Czy inwestycja nie przerzuca problemu dalej, na przykład uszczelniając teren i wypychając wodę na sąsiadów.
Czym się to wykazuje
- Przegląd zagrożeń klimatycznych dla lokalizacji wraz z oceną wrażliwości.
- Wykaz rozwiązań przyjętych w projekcie: retencja, zieleń, zacienienie, zapas w przekrojach.
- Dokumentacja projektowa w części, która te rozwiązania opisuje.
To jedyny cel, w którym pyta się o przyszłość, czyli o warunki w okresie eksploatacji.
Cel 3 z 6
Zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych i morskich
Poważna szkoda to pogorszenie stanu lub potencjału wód powierzchniowych i podziemnych albo stanu środowiska wód morskich.
O co pyta ocena
- Ile wody przedsięwzięcie pobiera, co odprowadza i dokąd.
- Czy prace nie naruszają cieku, brzegu ani warstwy wodonośnej.
- Czy zamierzenie jest zgodne z planem gospodarowania wodami dla dorzecza.
Czym się to wykazuje
- Pozwolenia wodnoprawne albo informacja, że nie są wymagane, wraz z podstawą.
- Bilans wodno-ściekowy i sposób podczyszczania.
- Odniesienie do jednolitych części wód, na które przedsięwzięcie może oddziaływać.
Ten cel bywa pomijany przy inwestycjach „suchych”. Wystarczy jednak duży parking albo hala, żeby zmienić spływ powierzchniowy.
Cel 4 z 6
Przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym
Poważna szkoda to znacząca nieefektywność w zużyciu materiałów i zasobów, znaczący wzrost ilości odpadów kierowanych do spalenia lub na składowisko albo długotrwałe składowanie szkodzące przez lata.
O co pyta ocena
- Co powstanie z rozbiórki i demontażu i co się z tym stanie.
- Jaka część materiału wróci do obiegu zamiast trafić na składowisko.
- Czy rozwiązanie da się naprawiać i rozbudowywać, czy trzeba je będzie wymienić w całości.
Czym się to wykazuje
- Sposób postępowania z odpadami z budowy i rozbiórki wraz z szacunkiem ilości.
- Deklarowany poziom odzysku i przygotowania do ponownego użycia.
- Rozwiązania materiałowe i trwałość przyjęta w projekcie.
W projektach sprzętowych pytanie brzmi inaczej: co stanie się ze starym urządzeniem, które nowe zastępuje.
Cel 5 z 6
Zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrola
Poważna szkoda to znaczący wzrost emisji zanieczyszczeń do powietrza, wody lub gleby.
O co pyta ocena
- Jakie substancje trafiają do powietrza, wody i gruntu w budowie i w eksploatacji.
- Jak wygląda hałas i uciążliwości dla najbliższej zabudowy.
- Czy zastosowano rozwiązania na poziomie najlepszych dostępnych technik.
Czym się to wykazuje
- Pozwolenia emisyjne albo zintegrowane, jeżeli działalność ich wymaga.
- Analiza akustyczna i wyniki pomiarów, gdy hałas ma znaczenie.
- Wykaz substancji i sposób postępowania z nimi.
Uciążliwości placu budowy też się liczą, choć trwają krótko. Opisuje się je razem z ograniczeniami organizacyjnymi.
Cel 6 z 6
Ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów
Poważna szkoda to znaczące pogorszenie stanu i odporności ekosystemów albo stanu ochrony siedlisk i gatunków.
O co pyta ocena
- Gdzie leży teren względem obszarów chronionych i korytarzy ekologicznych.
- Co zostanie wycięte, zajęte albo przecięte i czy da się tego uniknąć.
- Czy w miejscu prac występują gatunki objęte ochroną.
Czym się to wykazuje
- Inwentaryzacja przyrodnicza wykonana we właściwym sezonie.
- Ocena oddziaływania na obszary Natura 2000 albo uzasadnienie, że nie jest potrzebna.
- Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach i zgody gatunkowe, jeśli były wymagane.
Inwentaryzacji nie da się nadrobić zimą. To najczęstszy powód, dla którego ocena DNSH czeka na dokumenty kilka miesięcy.
Definicje poważnej szkody podano tu w skrócie, własnymi słowami. Wiążące jest brzmienie przepisu przywołanego na początku strony; o tym, jak głęboko trzeba je badać w danym naborze, mówi następna sekcja.
Krok pierwszy: rozpisanie działań
Dwie ścieżki oceny
Wytyczne techniczne Komisji rozdzielają ocenę na dwie ścieżki. Tam, gdzie wpływu praktycznie nie ma, wystarczy zwięzłe uzasadnienie. Tam, gdzie wpływu nie da się wykluczyć, trzeba go policzyć i opisać, co się z nim robi. Pierwszy krok służy temu, żeby wiedzieć, ile pracy jest przed nami.
Proszę zacząć od typowego przedsięwzięcia
Budynki i przestrzeń
Infrastruktura i sieci
Sprzęt, tabor i usługi
Uzasadnienie z dowodem
Wtedy do zebrania: szacunek emisji · charakterystyka energetyczna lub audyt · umowa albo pozwolenie na źródło energii.
Uzasadnienie z dowodem
Wtedy do zebrania: analiza ryzyka klimatycznego dla lokalizacji · rysunki retencji i zieleni · przyjęte zapasy projektowe.
Uzasadnienie z dowodem
Wtedy do zebrania: pozwolenie wodnoprawne lub podstawa zwolnienia · bilans wodno-ściekowy · wskazanie jednolitych części wód.
Uzasadnienie z dowodem
Wtedy do zebrania: plan gospodarowania odpadami budowlanymi · szacunek mas · deklarowany poziom odzysku · karty materiałowe.
Uzasadnienie z dowodem
Wtedy do zebrania: pozwolenie emisyjne lub zintegrowane · analiza akustyczna · karty charakterystyki substancji.
Uzasadnienie z dowodem
Wtedy do zebrania: inwentaryzacja przyrodnicza (sezonowa!) · ocena dla obszarów Natura 2000 · zgody gatunkowe · decyzja środowiskowa.
0 Uzasadnienie w opisie
Dwa, trzy zdania w opisie przedsięwzięcia, bez załączników i bez obliczeń.
Na razie nic nie zamyka się samym opisem.
6 Uzasadnienie z dowodem
To samo zdanie, ale poparte dokumentem albo obliczeniem, na które ocena może się powołać.
łagodzenie zmian klimatu, adaptacja do zmian klimatu, zasoby wodne i morskie, gospodarka o obiegu zamkniętym, zapobieganie zanieczyszczeniu, bioróżnorodność i ekosystemy
0 Pełna ocena wpływu
Analiza skali oddziaływania, opis działań ograniczających i dowody wypisane przy tych celach w tabeli.
Pełna ocena nie jest potrzebna w żadnym celu.
Dwie pierwsze kolumny mieszczą się w ścieżce uproszczonej z zawiadomienia Komisji 2021/C 58/01. Trzecia to ocena merytoryczna i to ona decyduje o tym, ile pracy jest przed Państwem.
To narzędzie orientacyjne do oszacowania nakładu pracy. O zgodności rozstrzyga analiza. Ustawienia we wzorach są typowe, ale o zakresie oceny decyduje samo przedsięwzięcie i dokumentacja naboru. Nic z tego, co Państwo tu klikną, nie opuszcza przeglądarki.
Harmonogram wymogu
Cztery momenty, w których instytucja pyta o DNSH
DNSH nie zamyka się na złożeniu wniosku. Instytucja pyta o niego przy ocenie, potem zapisuje go w umowie, a na końcu sprawdza przy rozliczeniu i w okresie trwałości. Na każdym kolejnym etapie ta sama poprawka kosztuje więcej: najpierw wystarczy przeczytać kryteria, na końcu chodzi już o pieniądze.
Miara po prawej pokazuje, ile kosztuje zamknięcie sprawy na tym etapie. Kliknięcie rozwija opis; otwarty jest zawsze jeden etap.
-
Zasada jest tu kryterium formalnym, zerojedynkowym, albo elementem oceny merytorycznej. Czasem instytucja publikuje własny wzór oświadczenia albo listę kontrolną do wypełnienia.
Najtańszy moment: wystarczy przeczytać kryteria przed wyborem rozwiązań technicznych.
-
Uzasadnienie pisze się osobno dla każdego z sześciu celów. Trafia do pola opisowego wniosku i do oświadczenia wnioskodawcy, a przy przedsięwzięciach infrastrukturalnych do studium wykonalności, które i tak trzeba przygotować.
Braki kończą się wezwaniem do uzupełnienia i przesunięciem oceny. W naborach punktowanych słabe uzasadnienie potrafi też kosztować miejsce na liście.
-
Od podpisania każda zmiana rozwiązania technicznego, na przykład innego źródła ciepła, innej lokalizacji albo innego zakresu robót, wymaga sprawdzenia, czy uzasadnienie DNSH nadal jest aktualne. Zmiana idzie wtedy przez aneks.
Tu najczęściej wychodzi rozbieżność między tym, co napisano we wniosku, a tym, co faktycznie kupiono w przetargu.
-
Kontrola porównuje zrealizowane przedsięwzięcie z tym, co zadeklarowano, łącznie z rozwiązaniami, które miały ograniczać wpływ na środowisko. Sprawdzenie może nastąpić także po zakończeniu projektu, w okresie trwałości.
To najdroższy moment, bo rozbieżność między deklaracją a stanem faktycznym to materiał na korektę finansową, a w skrajnym przypadku na zwrot części dofinansowania.
Kolejność etapów jest typowa dla programów krajowych i regionalnych perspektywy 2021–2027. Nazwy dokumentów i skutki opisuje regulamin konkretnego naboru oraz umowa, i to one rozstrzygają.
Rozgraniczenia
Z czym DNSH bywa mylone
Każda z nich sąsiaduje z DNSH, część dostarcza mu dowodów, ale żadna go nie zastępuje. Najczęstszy błąd we wnioskach polega na dołączeniu jednej z nich zamiast właściwej oceny.
Ocena oddziaływania na środowisko
Postępowanie administracyjne kończące się decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Dotyczy przedsięwzięć z określonych list i bada oddziaływanie w miejscu realizacji.
A DNSH
Jest elementem oceny wniosku o dofinansowanie, nie odrębnym postępowaniem. Obejmuje sześć celów, w tym klimat, o który OOŚ pyta rzadziej, i dotyczy także przedsięwzięć, dla których decyzja środowiskowa w ogóle nie jest wymagana.
Gdzie się spotykają: decyzja środowiskowa i raport OOŚ są mocnym dowodem w ocenie DNSH, zwłaszcza dla celów „woda”, „zanieczyszczenia” i „bioróżnorodność”.
Zgodność z taksonomią UE
Pełna kwalifikacja działalności jako zrównoważonej środowiskowo. Wymaga trzech rzeczy naraz: istotnego wkładu w jeden cel, nieszkodzenia pozostałym i minimalnych gwarancji społecznych.
A DNSH
W funduszach wykorzystuje tylko środkowy człon tej konstrukcji, samo „nie szkodzi”. Nikt nie wymaga, żeby przedsięwzięcie wnosiło istotny wkład w cel środowiskowy; ma go po prostu nie niszczyć.
Gdzie się spotykają: definicja poważnej szkody jest wspólna i pochodzi z art. 17 rozporządzenia w sprawie taksonomii.
Klimatoodporność inwestycji
Sprawdzenie, czy infrastruktura o dłuższej trwałości wytrzyma warunki klimatyczne w okresie eksploatacji, czyli pyta o odporność samego obiektu.
A DNSH
Pyta w drugą stronę: czy przedsięwzięcie nie pogarsza sytuacji swojej albo cudzej. To ten sam obszar tematyczny widziany z przeciwnej strony.
Gdzie się spotykają: w celu „adaptacja do zmian klimatu”. Analiza zagrożeń klimatycznych przygotowana na potrzeby klimatoodporności zamyka na ogół także tę bramkę.
Zasady horyzontalne
Kierunkowe wymogi, które obowiązują we wszystkich projektach: zrównoważony rozwój, równość szans, niedyskryminacja, dostępność. Opisuje się je najczęściej jednym akapitem.
A DNSH
Jest testem z sześcioma pytaniami i własnymi kryteriami. Jednym akapitem o trosce o środowisko się go nie zamyka, a to najczęstsza wersja tego błędu.
Gdzie się spotykają: w tym samym miejscu wniosku. Sąsiadują ze sobą, więc łatwo je pomylić.
Krok czwarty: rekomendacje
Co otrzymują Państwo po analizie
Opracowanie ma trafić do wniosku. Dlatego układamy je tak, żeby dało się z niego przenieść gotowe fragmenty i żeby było wiadomo, kto po Państwa stronie ma czego dostarczyć.
Ocena dla sześciu celów
Każdy cel rozpatrzony osobno, ze wskazaniem ścieżki oceny i wnioskiem, z uzasadnieniem, dlaczego akurat taka.
Fragmenty do przeniesienia
Propozycja brzmienia uzasadnień w formie, którą wkleja się do pól wniosku i do studium wykonalności. Do sprawdzenia z wzorami danego naboru.
Spis dowodów
Lista dokumentów, na które powołuje się ocena: co już jest, czego brakuje i kto to wydaje.
Działania ograniczające
Konkretne zmiany w rozwiązaniach albo w organizacji robót, które zamykają bramkę tam, gdzie sama deklaracja nie wystarczy.
Punkty sporne
Miejsca, w których ocena zależy od interpretacji instytucji, opisane osobno, razem z argumentami na wypadek pytania.
Kolejność zbierania
Które dokumenty trzeba zamówić najwcześniej, bo powstają sezonowo albo długo czekają na wydanie.
Oferta
GROAH
Ocena DNSH dla firm, samorządów i instytucji
Jak pracujemy
Rozpisujemy przedsięwzięcie na działania, oceniamy każde w sześciu celach, zbieramy dowody i piszemy uzasadnienia w formie, którą wkleja się do wniosku.
Po krótkiej rozmowie o przedsięwzięciu i naborze przedstawimy zakres i ofertę.
Korzyści z analizy zgodności z zasadą DNSH
1. Uzyskanie dofinansowania
Bez wykazania zgodności z zasadą DNSH wniosek nie przejdzie oceny, a braki kończą się wezwaniem do uzupełnienia.
2. Uzasadnienie, które przetrwa kontrolę
Ocena z dowodami wytrzymuje sprawdzenie przy rozliczeniu i w okresie trwałości, kiedy instytucja porównuje deklaracje ze stanem faktycznym.
3. Wiadomo, co zmienić w projekcie
Tam, gdzie bramka się nie zamyka, analiza wskazuje zmianę rozwiązania albo działanie ograniczające, zanim zapadną decyzje techniczne.
4. Mniejsze ryzyko korekty
Rozbieżność między deklaracją a wykonaniem to materiał na korektę finansową. Analiza zapisuje, co zadeklarowano, i pilnuje, żeby trafiło do dokumentacji przetargowej.
Powiązane usługi
Samą ocenę DNSH zamawia się rzadko, najczęściej jest rozdziałem większego dokumentu albo jednym z załączników, które i tak powstają przy okazji naboru.
Pierwsza rozmowa o ocenie
Podczas krótkiej rozmowy ustalimy:
- z jakiego programu i naboru pochodzi wymóg albo czy dopiero Państwo wybierają nabór,
- czego dotyczy przedsięwzięcie: robót, instalacji, sprzętu, usług czy kilku rzeczy naraz,
- które dokumenty środowiskowe już są, a o które trzeba dopiero wystąpić,
- czy jest termin naboru, do którego trzeba zdążyć,
- czy ocena ma być osobnym opracowaniem, czy rozdziałem studium wykonalności.
Kontakt
E-mail: kontakt@groah.pl
Telefon: +48 514 549 693
Telefon: +48 538 397 485
GROAH Sp. z o.o., ul. Icchoka Malmeda 7, 15-440 Białystok
Poproś o kontakt
* pola wymagane
Odezwiemy się, żeby ustalić dogodny termin rozmowy. Przesłanie formularza nie zobowiązuje do zamówienia usługi.
Najczęstsze pytania
Dziewięć z nich słyszymy przy pierwszej rozmowie, dziesiąte pada zwykle później, przy podpisywaniu umowy.
Zasada obowiązuje w programach objętych przepisami, które ją wprowadziły, a to praktycznie cała perspektywa 2021–2027 i Krajowy Plan Odbudowy. Różny jest natomiast sposób jej badania: w jednym naborze wystarczy oświadczenie i kilka zdań uzasadnienia, w innym trzeba wypełnić listę kontrolną dla sześciu celów i załączyć dowody. Rozstrzyga dokumentacja naboru.
To bardzo mocny dowód, ale nie odpowiedź na całe pytanie. Decyzja środowiskowa mówi o oddziaływaniu przedsięwzięcia w miejscu realizacji, a DNSH pyta dodatkowo o emisje gazów cieplarnianych, o odporność na zmiany klimatu i o gospodarkę materiałami. Zwykle więc decyzja zamyka trzy bramki z sześciu, a pozostałe trzeba opisać osobno.
Bo DNSH wyklucza szkody osobno dla każdego celu i nie daje punktów za korzyści. Farma fotowoltaiczna świetnie wypada w celu „łagodzenie zmian klimatu”, a mimo to trzeba opisać, co stanie się z panelami po zakończeniu eksploatacji, jak zajęcie gruntu wpływa na siedliska i czy inwestycja nie zmienia spływu wód. Dobry wynik w jednej bramce nie przenosi się na pozostałe.
Poszczególne działania, co bywa zaskoczeniem. Projekt złożony z kilku zadań rozpatruje się zadanie po zadaniu, bo różnią się wpływem na środowisko. Termomodernizacja, wymiana źródła ciepła i zakup taboru to trzy różne zestawy odpowiedzi, choć składają się na jeden wniosek. Wspólne uzasadnienie dla całości wraca do poprawy.
Granicy w postaci jednej liczby nie ma. Dla każdego z sześciu celów przepis opisuje, co uznaje się za znaczącą szkodę, a wytyczne Komisji dokładają przykłady i sposób rozumowania. Rozstrzyga porównanie: co by się działo bez przedsięwzięcia i co się zmienia po jego realizacji, a także to, czy zaplanowano rozwiązania ograniczające skutki. Dlatego uzasadnienie musi być opisowe.
Samo napisanie oceny to kwestia dni. Czas zabiera co innego: zebranie dowodów, na które ma się powoływać. Inwentaryzacja przyrodnicza jest sezonowa, pozwolenie wodnoprawne wydaje się w swoim trybie, a charakterystyka energetyczna wymaga danych projektowych. Dlatego pierwsze, co ustalamy, to czego jeszcze nie ma.
Tak, i zdarza się to często. Jeżeli przyszło wezwanie do uzupełnienia albo pytanie od oceniającego, przygotowujemy odpowiedź dopasowaną do treści wezwania. Trudniej jest wtedy, gdy poprawka wymagałaby innego rozwiązania technicznego niż opisane we wniosku. Wtedy rozmawiamy najpierw o tym, co da się jeszcze zmienić.
Wtedy mówimy to od razu, zanim zrobi to instytucja. Są trzy wyjścia: zmiana rozwiązania technicznego, dodanie działań ograniczających albo wyłączenie spornego zadania z zakresu projektu. Każde z nich ma swoją cenę i każde opisujemy razem ze skutkami, a decyzja należy do Państwa. Naciąganego uzasadnienia nie napiszemy, bo ono i tak nie przetrwa kontroli.
Podstawa prawna jest inna: Krajowy Plan Odbudowy opiera się na rozporządzeniu 2021/241, a programy polityki spójności na rozporządzeniu ogólnym 2021/1060. Sposób rozumowania i sześć celów są jednak wspólne, bo obie ścieżki odsyłają do tej samej definicji szkody. W praktyce różnią się formularzami i tym, jak szczegółowo instytucja opisała swoje oczekiwania.
Pośrednio tak, przez to, co zostanie zapisane w opisie przedmiotu zamówienia. Jeżeli uzasadnienie DNSH opiera się na konkretnym rozwiązaniu, to rozwiązanie musi trafić do dokumentacji przetargowej, inaczej wykonawca dostarczy coś innego. Ten jeden zapis rozstrzyga później całą kontrolę, a często go brakuje.
Aktualności
Faster: 20,3 mln zł z FEPD na transport publiczny
Parki bioróżnorodności w Wasilkowie: 3,9 mln zł
ŚCCS w Zabrzu: 30 mln zł z KPO na wymianę aparatury
Muzeum Popiełuszki w Okopach: 37,6 mln zł z FEnIKS
Wirtualna elektrownia OZE w Białymstoku: 49,6 mln zł
Cyfryzacja ewidencji gruntów na Podlasiu rozliczona
Status MŚP a przedsiębiorstwa powiązane: przykład
Limit de minimis 300 tys. euro: jak liczyć trzy lata
Rozpoczęcie prac a efekt zachęty w pomocy publicznej
Proszę przysłać opis przedsięwzięcia i numer naboru
Odpowiemy, przez które z sześciu bramek projekt przejdzie bez trudu, a gdzie trzeba będzie zebrać dowody.
Jeżeli z rozmowy wyniknie, że wymóg zamyka się oświadczeniem i osobna analiza nie jest potrzebna, powiemy to wprost.