Przejdź do treści
Kontakt
Dostępność Dostosuj widok
Wielkość tekstuPowiększa tekst strony — 4 stopnie, do ok. 200%. Pasek menu rośnie wolniej.

Strategie rozwoju • Gminne programy rewitalizacji

Programy rewitalizacji i strategie rozwoju JST

Umów rozmowę Zobacz zakres współpracy

AktualneOd 1 września 2026 r. gmina co do zasady ma własną strategię rozwoju. Wyjątek: gminy objęte strategią ponadlokalną — te odrębnego dokumentu nie przygotowują.Co to zmienia

Dwa dokumenty, jedna metoda pracy

Przygotowujemy dla Państwa gminne programy rewitalizacji oraz strategie i programy rozwoju — każdy dopasowany do szczebla jednostki. Czytamy dane, znamy procedurę, pracujemy z interesariuszami i planujemy wdrożenie, żeby dokument nie tylko przeszedł formalnie, ale realnie służył w codziennym zarządzaniu.

  • Diagnoza oparta na danych
  • Partycypacja dopasowana do lokalnych realiów
  • Spójność dokumentów
  • Jasny plan wdrożenia

Gminny program rewitalizacji

Działanie skupione tam, gdzie problemy się nakładają

  • obszar rewitalizacji
  • przedsięwzięcia
  • Komitet Rewitalizacji
  • procedura i uchwały

Zobacz program rewitalizacji

Strategie i programy rozwoju JST

Wspólny kierunek dla decyzji, inwestycji i usług publicznych

  • strategia rozwoju gminy
  • strategia ponadlokalna
  • programy rozwoju
  • audyt i aktualizacja

Zobacz strategie rozwoju

Sam dokument nie wystarczy

Program rewitalizacji i strategia rozwoju mają służyć decyzjom: wskazywać priorytety, uzasadniać wybór przedsięwzięć, porządkować odpowiedzialność i dawać oparcie tym, którzy będą je wykonywać.

Jedna droga, jeden zespół

Prowadzimy Państwa przez cały proces: porządkujemy materiały, stawiamy diagnozę, ustalamy priorytety, organizujemy konsultacje i oddajemy projekt dokumentu gotowy do procedowania — razem z narzędziami, którymi później mierzy się postęp.

Najtrudniejsze jest pogodzenie kilku porządków naraz:

  • wymogów prawnych i proceduralnych,
  • danych statystycznych z rzeczywistym obrazem lokalnych potrzeb,
  • oczekiwań mieszkańców, organizacji i przedsiębiorców,
  • możliwości finansowych i organizacyjnych JST,
  • celów długoterminowych z konkretnymi projektami i mierzalnymi rezultatami.
Jeden dokument, który pomaga podejmować decyzje

Gminny program rewitalizacji

Działanie skupione tam, gdzie problemy się nakładają

Rewitalizacja nie jest wyłącznie remontem przestrzeni. To kompleksowy, zintegrowany i skoncentrowany terytorialnie proces wyprowadzania obszaru ze stanu kryzysowego, w którym działania społeczne, gospodarcze, środowiskowe, przestrzenno-funkcjonalne i techniczne wzajemnie się uzupełniają.

Ważny kontekst

Od 1 stycznia 2024 r. rewitalizacja prowadzona w trybie ustawy opiera się na gminnym programie rewitalizacji.

Program, który odpowiada na cztery pytania

Gdzie występuje koncentracja problemów i lokalnych potencjałów?

Dlaczego właśnie tam utrzymuje się stan kryzysowy?

Jakiej zmiany chce dokonać gmina wraz z interesariuszami?

Które przedsięwzięcia mogą doprowadzić do tej zmiany i jak będziemy mierzyć rezultaty?

Gminny program rewitalizacji

Zakres wsparcia może obejmować

Diagnozę i delimitację

analizę danych, dobór obiektywnych wskaźników oraz przygotowanie delimitacji obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na potrzeby projektu uchwały.

Diagnozę pogłębioną

rozpoznanie przyczyn problemów, ich wzajemnych zależności i potencjałów obszaru.

Wizję i cele

opis oczekiwanej zmiany, cele rewitalizacji i odpowiadające im kierunki działań.

Przedsięwzięcia

nabór projektów, ich uporządkowanie i opis — z rezultatami, szacunkową wartością i wskazaniem, kto za co odpowiada.

Integrację działań

wykazanie w dokumencie, że sfera społeczna, gospodarcza, środowiskowa, przestrzenna i techniczna rzeczywiście się uzupełniają.

Partycypację

dobór form udziału i prowadzenie spotkań z mieszkańcami, organizacjami, przedsiębiorcami i pozostałymi interesariuszami.

Procedurę

materiały do uchwał, konsultacji i opiniowania, raporty z uwag oraz kolejne wersje projektu dokumentu.

Zarządzanie i monitoring

strukturę wdrażania, wskaźniki, zasady oceny i tryb aktualizacji programu.

Kwestie przestrzenne

wymagane elementy graficzne i powiązania z polityką planistyczną gminy.

Procedurę środowiskową

ustalenie, czy ten tryb jest wymagany dla danego dokumentu, i przeprowadzenie go, jeżeli tak.

Rezultat współpracy

Otrzymują Państwo spójny program: diagnoza prowadzi w nim do celów, cele do przedsięwzięć, a przedsięwzięcia do mierzalnych efektów. Urząd, jednostki organizacyjne i partnerzy lokalni działają według jednych ram — a projekty, po które Państwo sięgną, są od początku zgodne z lokalnymi priorytetami i wymaganiami programów finansujących.

Modelowy harmonogram procedury GPR

Wykres pokazuje pełną ścieżkę przygotowania gminnego programu rewitalizacji (GPR) „od zera”. Ustawa wyznacza sztywne terminy tylko części konsultacji, opinii i etapów strategicznej oceny oddziaływania na środowisko (SOOŚ). Ile potrwa diagnoza, redakcja dokumentu i praca rady — rozstrzyga harmonogram przyjęty w danej gminie.

Punkt wyjścia gminy

Pełna ścieżka: osiem etapów od diagnozy i delimitacji do uchwalenia GPR. Kliknij etap, żeby zobaczyć termin, podstawę prawną i rezultat.

Etap 1 z 8

Diagnoza i delimitacja

termin ustala JSTbrak terminu ustawowegoart. 4 oraz 9–11 ustawy o rewitalizacji

Diagnoza, mapa oraz projekt uchwały wyznaczającej obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji.

Oś modelowa 1 → 8

* Uchwała obszarowa, jako akt prawa miejscowego, wchodzi w życie co do zasady po 14 dniach od ogłoszenia. ** Przy pełnej SOOŚ: uzgodnienie zakresu prognozy i opinie właściwych organów — do 30 dni; udział społeczeństwa — minimum 21 dni. Konsultacje i opinie mogą częściowo przebiegać równolegle. Oś 1–8 pokazuje kolejność i nakładanie etapów, nie skalę kalendarzową.

Wariant krótszy

Jeżeli gmina ma już prawidłowo wyznaczony obszar rewitalizacji, etapy delimitacyjne można pominąć. Łączny czas przygotowania GPR nie jest określony ustawowo; GROAH ustala szczegółowy harmonogram po audycie materiałów, danych i uwarunkowań organizacyjnych JST.

Strategie i programy rozwoju JST

Wspólny kierunek dla decyzji, inwestycji i usług publicznych

Strategia nie jest spisem wszystkiego, co dałoby się zrobić — jest uzgodnioną odpowiedzią na pytanie, na czym skupić zasoby w najbliższych latach.

Przekładamy dane, lokalne potrzeby i plany rozwojowe na czytelny układ celów, kierunków, rezultatów i wskaźników — wraz z zasadami, na jakich będą realizowane. Dbamy, żeby nie kłócił się z planowaniem przestrzennym gminy, z dokumentami nadrzędnymi ani z pozostałymi jej politykami.

Aktualne

Od 1 września 2026 r. gmina co do zasady opracowuje strategię rozwoju gminy. Wyjątek może dotyczyć gmin objętych strategią rozwoju ponadlokalnego. Istniejącego dokumentu nie zawsze trzeba tworzyć od zera — punktem wyjścia może być audyt i aktualizacja.

Zakres zawsze dopasowany do szczebla JST

Przepisy i procedura nie są takie same dla wszystkich szczebli samorządu. Dlatego zakres prac ustalamy dopiero wtedy, gdy wiemy, jaki to dokument, na jakim szczeblu, jakie strategie już obowiązują i na którym etapie są Państwo teraz. Szczególny nacisk kładziemy na strategie rozwoju gmin oraz strategie ponadlokalne; dla pozostałych JST przygotowujemy strategie lub programy rozwoju zgodnie z właściwą podstawą prawną.

  • Strategie rozwoju gminszczególny nacisk
  • Strategie ponadlokalnekilka gmin, jeden dokument
  • Pozostałe JSTstrategie lub programy rozwoju wg właściwej podstawy prawnej

Strategie i programy rozwoju JST

Zakres wsparcia może obejmować

  • Audyt punktu wyjścia

    przegląd obowiązujących dokumentów, danych, zobowiązań i materiałów, które można wykorzystać.

  • Diagnozę

    analizę sytuacji społecznej, gospodarczej, przestrzennej i klimatyczno-środowiskowej oraz identyfikację kluczowych wyzwań.

  • Priorytety

    wypracowanie wizji, celów strategicznych i kierunków działań opartych na rzeczywistych wyborach.

  • Rezultaty i wskaźniki

    określenie oczekiwanych efektów oraz sposobu monitorowania postępu.

  • Wymiar przestrzenny

    model struktury funkcjonalno-przestrzennej, obszary strategicznej interwencji i rekomendacje przestrzenne — tam, gdzie wymaga tego dany dokument.

  • System realizacji

    odpowiedzialności, dokumenty wykonawcze, zasady monitorowania, aktualizacji oraz ramy finansowe i możliwe źródła finansowania.

  • Pracę z interesariuszami

    warsztaty, wywiady, ankiety i konsultacje dopasowane do celu etapu i grup uczestników.

  • Ewaluację i procedurę

    wsparcie ewaluacji uprzedniej, opiniowania, konsultacji i procedury środowiskowej, jeżeli jest wymagana.

Rezultat współpracy

Otrzymują Państwo dokument, który porządkuje priorytety, wyznacza ramy dla polityk sektorowych i inwestycji oraz pozwala sprawdzać, czy obrany kierunek naprawdę przynosi zakładane efekty. Strategia staje się wspólnym punktem odniesienia — dla władz, urzędu, jednostek organizacyjnych, radnych i partnerów lokalnych.

Modelowy harmonogram strategii rozwoju gminy

Poniższa ścieżka dotyczy strategii rozwoju gminy; skrót SOOŚ oznacza strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko. Szczegółowy tryb i harmonogram prac uchwala rada gminy; ustawy narzucają jedynie część terminów — najkrótszych albo najdłuższych dopuszczalnych.

  1. Uchwała o trybie i harmonogramie

    uchwała radybrak terminu ustawowego

    art. 10f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym

    Uchwała rady gminy określająca tryb opracowania, harmonogram oraz tryb konsultacji strategii.

  2. Diagnoza sytuacji gminy

    termin ustala JSTtermin wg harmonogramu JST

    art. 10a ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

    Diagnoza sytuacji społecznej, gospodarczej, przestrzennej i klimatyczno-środowiskowej oraz wnioski.

  3. Opracowanie projektu strategii

    termin ustala JSTtermin wg harmonogramu JST

    art. 10e ust. 3–4 i art. 10f ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym

    Projekt strategii w części tekstowej i graficznej: cele, kierunki, rezultaty, przestrzeń, wdrażanie i finanse.

  4. SOOŚ — jeśli wymagana

    jeśli dotyczydo 30 dni / minimum 21 dni*

    art. 6a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju; art. 39 i 46–55 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i ocenach oddziaływania na środowisko

    Kwalifikacja, uzgodnienia, prognoza, opinie i podsumowanie albo uzasadnione odstąpienie.

  5. Konsultacje projektu strategii

    termin ustawowyminimum 35 dni

    art. 6 ust. 3–5 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

    Uwagi i opinie mieszkańców, partnerów, sąsiednich JST oraz właściwego dyrektora RZGW Wód Polskich.

  6. Sprawozdanie i korekta projektu

    termin ustawowydo 30 dni po konsultacjach

    art. 6 ust. 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

    Opublikowane sprawozdanie z konsultacji wraz z odniesieniem do uwag oraz zaktualizowany projekt.

  7. Opinia zarządu województwa

    termin ustawowydo 30 dni

    art. 10f ust. 2–3 ustawy o samorządzie gminnym

    Opinia o spójności z ustaleniami i rekomendacjami przestrzennymi strategii województwa.

  8. Ewaluacja uprzednia

    termin ustala JSTbrak terminu; przed przyjęciem

    art. 10a ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

    Wyniki oceny trafności, przewidywanej skuteczności i efektywności realizacji strategii.

  9. Przyjęcie strategii

    uchwała radybrak terminu ustawowego

    art. 10f ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym

    Strategia rozwoju gminy przyjęta uchwałą rady gminy, gotowa do wdrażania i monitorowania.

* Przy pełnej SOOŚ: uzgodnienie zakresu prognozy i opinie właściwych organów — do 30 dni; udział społeczeństwa — minimum 21 dni. Może on przebiegać równolegle z 35-dniowymi konsultacjami strategii, jeśli dokumentacja i ogłoszenie spełniają wymagania obu ustaw. Oś 1–9 pokazuje kolejność i możliwe nakładanie etapów, nie skalę kalendarzową.

Zakres harmonogramu

Ustawa nie określa łącznego czasu przygotowania strategii. Dla strategii ponadlokalnych oraz dokumentów innych szczebli JST GROAH dobiera odrębną ścieżkę do właściwej podstawy prawnej i uchwały proceduralnej.

Możemy rozpocząć od pełnego procesu albo od przeglądu materiałów, które gmina już posiada.

Zakres prac dopasujemy do typu JST, obecnych dokumentów i etapu przygotowania.

Porozmawiajmy o programie rewitalizacji

Porozmawiajmy o strategii lub programie rozwoju

Od danych do decyzji — bez zrywania związku między etapami

Sześć etapów jednej metody. Każdy ma swój cel, swój rezultat i decyzję, którą podejmują Państwo. Kolejne kroki zapalają się w miarę czytania.

  1. 1

    Rozpoznanie sytuacji

    Analizujemy obowiązujące dokumenty, dostępne dane, uwarunkowania prawne i organizacyjne. Ustalamy, co można wykorzystać, co wymaga aktualizacji i jakich informacji brakuje.

  2. 2

    Diagnoza i wybór priorytetów

    Nie poprzestajemy na opisie. Szukamy zależności, koncentracji problemów, lokalnych potencjałów oraz kwestii, które wymagają rzeczywistej decyzji.

  3. 3

    Praca z interesariuszami

    Formę udziału dobieramy do tego, z kim rozmawiamy i po co. Warsztat, wywiad, ankieta i konsultacja mają przynieść wnioski, z których da się skorzystać, a nie odhaczyć wymóg proceduralny.

  4. 4

    Projekt dokumentu

    Budujemy logiczny ciąg: diagnoza → cele → działania → rezultaty → wskaźniki → odpowiedzialność. Dbamy o spójność treści, map, załączników i elementów formalnych.

  5. 5

    Konsultacje i opinie

    Przygotowujemy materiały, porządkujemy uwagi, redagujemy kolejne wersje projektu i — w uzgodnionym zakresie — prowadzimy procedurę środowiskową.

  6. 6

    Przygotowanie do wdrożenia

    Ustawiamy zasady: kto dokumentem zarządza, kto śledzi postępy i kiedy się go aktualizuje. Po uchwaleniu nikt nie musi się domyślać, na podstawie jakich danych ocenia się postęp.

Dlaczego GROAH

Pięć zasad, które obowiązują w każdym projekcie. Kliknij panel, żeby rozwinąć.

Możemy wejść w proces na różnych etapach

Od diagnozy po projekt gotowy do procedowania. Zakres i harmonogram dopasowujemy do tego, na czym Państwo stoją dzisiaj.

Zakres współpracy

Pełne opracowanie

od założeń i diagnozy do projektu gotowego do procedowania.

Dobierzmy właściwy zakres prac

Nasze doświadczenie

Przykłady programów rewitalizacji

Programy rewitalizacji przygotowaliśmy dla gmin. Szczegóły każdego programu są w katalogu projektów.

Katalog projektów

3 projekty

Usługa: Program rewitalizacji

Wynik projektów

  • Pozytywny wynik 2
  • W realizacji 1

Zobacz w katalogu

Usługi, które warto połączyć ze strategią

Program albo strategia to dopiero punkt wyjścia. Poniższe usługi domykają to, czego sam dokument nie załatwia: pieniądze, dane, wdrożenie i kompetencje zespołu.

Doradztwo prawne

Porządkujemy ryzyka prawne, kontrakty, procedury i dokumentację, zanim pojawi się kontrola, spór albo kosztowna korekta.

Pozyskiwanie dotacji

Od doboru programu po rozliczenie — nie tylko do złożenia wniosku.

Zanim powstanie oferta, poznajmy punkt wyjścia

Podczas krótkiej rozmowy ustalimy:

  • jaki dokument ma zostać przygotowany lub zaktualizowany,
  • na jakim etapie znajduje się JST,
  • jakie materiały i dane są już dostępne,
  • jakie terminy, konsultacje i opinie trzeba uwzględnić,
  • jaki zakres wsparcia będzie rzeczywiście potrzebny.

Umów rozmowę z konsultantem GROAH Napisz do GROAH

Kontakt

E-mail: kontakt@groah.pl

Telefon: +48 514 549 693

Telefon: +48 538 397 485

GROAH Sp. z o.o., ul. Icchoka Malmeda 7, 15-440 Białystok

Poproś o kontakt

* pola wymagane

    Skontaktujemy się, aby ustalić dogodny termin rozmowy. Przesłanie formularza nie zobowiązuje do zamówienia usługi.

    Najczęstsze pytania

    Krótko o zakresie prac, terminach, procedurze i o tym, co jest potrzebne do wyceny.

    Nie. Decyduje szczebel jednostki, rodzaj dokumentu, stan dotychczasowych opracowań, dostępność danych, terminy i wymogi proceduralne. Dlatego zaczynamy od krótkiego rozpoznania sytuacji.

    Gmina co do zasady opracowuje strategię rozwoju gminy. Może jednak nie przygotowywać odrębnego dokumentu, jeżeli jej obszar jest objęty strategią rozwoju ponadlokalnego. Istniejące strategie nie tracą automatycznie mocy — w pierwszym kroku warto ocenić ich aktualność i zgodność z obecnymi wymaganiami.

    Rozstrzyga zakres analiz, dostępność danych, liczba etapów z udziałem mieszkańców oraz wymagane konsultacje, opinie i ewentualna procedura środowiskowa. Gdy poznamy punkt wyjścia, przedstawiamy realny plan prac z zaznaczeniem, kiedy decyzja należy do Państwa.

    Tak, jeżeli są aktualne, odpowiednio udokumentowane i odpowiadają zakresowi przygotowywanego dokumentu. W pierwszym etapie sprawdzamy ich przydatność i wskazujemy ewentualne braki.

    Tak. Zakres może obejmować zaplanowanie całego procesu albo wybrane działania: warsztaty, spotkania, ankiety, wywiady, materiały informacyjne oraz raport z konsultacji. Formy dobieramy do celu etapu i grup uczestników.

    Zakres współpracy może obejmować materiały do uchwał, konsultacji i opiniowania, porządkowanie uwag, przygotowanie raportów oraz kolejnych wersji projektu. Ostateczne decyzje i uchwały pozostają po stronie właściwych organów JST.

    Nie w każdym przypadku. Wymagany tryb zależy od rodzaju i treści dokumentu oraz wyniku uzgodnień z właściwymi organami. Możemy wesprzeć JST w ustaleniu obowiązków i przeprowadzeniu właściwej procedury.

    Nie. Żaden dokument sam w sobie nie gwarantuje otrzymania środków. Dobrze przygotowana strategia lub GPR porządkuje jednak uzasadnienie projektów, pokazuje ich związek z lokalnymi potrzebami i zwiększa gotowość do ubiegania się o finansowanie w instrumentach, które odwołują się do tych dokumentów.

    Tak. Możemy ocenić kompletność dokumentu, jego wewnętrzną logikę, powiązanie diagnozy z celami i działaniami, jakość wskaźników oraz gotowość do kolejnego etapu procedury.

    Wystarczy krótka informacja o rodzaju dokumentu, obecnym etapie prac, oczekiwanym zakresie i terminie. Jeżeli JST posiada wcześniejszą strategię, program, diagnozę lub projekt opisu zamówienia, warto je dołączyć do rozmowy.

    Porozmawiajmy

    Zacznijmy od tego, co ma powstać

    Porozmawiajmy o dokumencie, który ma powstać w Państwa JST. Zaczniemy od potrzeb, dostępnych materiałów i najważniejszych decyzji — dopiero potem zaproponujemy zakres prac.

    Umów rozmowę Napisz do GROAH

    Nie muszą Państwo mieć gotowego opisu zamówienia. Pomożemy uporządkować zakres i wskazać kolejne kroki.